راهنمای عملیاتی برای صادرکنندگان ایرانی

سازوکار صادرات از جمهوری اسلامی ایران به جمهوری صربستان

لزوم شناخت دقیق نسبت به بازار صربستان

باسمه تعالی

سازوکار صادرات از جمهوری اسلامی ایران به جمهوری صربستان

راهنمای عملیاتی برای صادرکنندگان ایرانی

۱. مقدمه و شناخت بازار

صربستان کشوری واقع در منطقه بالکان و دروازه ورود به بازار اروپا محسوب می‌شود. این کشور عضو اتحادیه اروپا نیست اما قوانین تجاری، گمرکی و استانداردهای آن تا حد زیادی منطبق با مقررات اتحادیه اروپاست. صادرات به صربستان از نظر فنی امکان‌پذیر است، اما مستلزم رعایت دقیق الزامات گمرکی، استانداردی و برچسب‌گذاری است. تا زمان انعقاد و اجرایی شدن توافق تجارت آزاد میان ایران و صربستان، تعرفه‌های عمومی (MFN) بر کالاهای ایرانی اعمال می‌شود.

۲. پیش‌نیازهای صادرات از ایران

صادرکننده ایرانی باید دارای کارت بازرگانی معتبر باشد. انتخاب صحیح کد تعرفه کالا  (HS Code) اهمیت حیاتی دارد، زیرا مبنای تعیین تعرفه گمرکی، مالیات، استاندارد و مجوزهای مورد نیاز در صربستان است. پیش از هرگونه ارسال کالا باید از عدم وجود ممنوعیت صادراتی در ایران و امکان ورود کالا به صربستان اطمینان حاصل شود.

۳. شناخت الزامات واردات در صربستان

کلیه کالاهای وارداتی به صربستان باید از طریق یک واردکننده ثبت‌شده در این کشور انجام شود. واردکننده صربستانی باید دارای شماره شناسایی گمرکی (EORI) باشد. بدون این شماره، انجام تشریفات گمرکی امکان‌پذیر نیست. در صورت نداشتن شریک تجاری در صربستان، صادرکننده ایرانی می‌تواند از نماینده قانونی یا شرکت واسط استفاده کند.

۴. قرارداد فروش و شرایط مالی

پیش از ارسال کالا، انعقاد قرارداد فروش ضروری است. در قرارداد باید نوع کالا، مقدار، قیمت، شرایط تحویل بر اساس اینکوترمز، زمان تحویل، روش پرداخت و مسئولیت اخذ مجوزها مشخص شود. با توجه به محدودیت‌های بانکی ناشی از تحریم‌ها، پرداخت‌ها معمولاً از طریق بانک‌های واسط، شرکت‌های تجاری ثالث یا روش‌های تهاتری انجام می‌شود. تعیین سازوکار مالی امن، یکی از مهم‌ترین مراحل صادرات به صربستان است.

۵. مدارک لازم برای صادرات و واردات

برای صادرات از ایران و ترخیص کالا در صربستان معمولاً مدارک زیر مورد نیاز است: فاکتور تجاری، لیست بسته‌بندی، گواهی مبدأ صادره از اتاق بازرگانی ایران، بارنامه حمل، بیمه‌نامه (در صورت فروش(CIF)  قرارداد فروش. بسته به نوع کالا، ممکن است مدارک تکمیلی مانند گواهی بهداشتی، گواهی قرنطینه نباتی، مجوز دامپزشکی، گواهی انطباق فنی یا برگه اطلاعات ایمنی مواد نیز مورد نیاز باشد.

۶. استانداردها و مجوزهای فنی

کالاهای وارداتی به صربستان باید با استانداردهای ملی این کشور مطابقت داشته باشند که در بسیاری موارد معادل یا نزدیک به استانداردهای اتحادیه اروپا هستند. برای کالاهای غذایی، کشاورزی، دارویی، آرایشی، شیمیایی و صنعتی اخذ مجوز از نهادهای ذی‌ربط صربستان پیش از ورود کالا ضروری است. عدم تطابق با استانداردها می‌تواند منجر به توقیف یا مرجوع شدن کالا شود.

۷. الزامات برچسب‌گذاری

برچسب‌گذاری کالا در صربستان باید به زبان صربی انجام شود. اطلاعاتی مانند نام کالا، کشور مبدأ، نام و نشانی واردکننده صربستانی، وزن یا حجم، تاریخ تولید و انقضا (در صورت وجود)، شرایط نگهداری و هشدارهای ایمنی باید به‌طور واضح درج شود. برچسب انگلیسی یا فارسی به‌تنهایی کافی نیست و عدم رعایت این موضوع می‌تواند باعث جریمه یا جلوگیری از ترخیص شود.

۸. تعرفه‌های گمرکی و مالیات

کالاهای وارداتی به صربستان مشمول حقوق گمرکی بر اساس تعرفه‌های عمومی هستند که میزان آن بسته به نوع کالا متفاوت است. علاوه بر حقوق گمرکی، مالیات بر ارزش افزوده واردات با نرخ استاندارد ۲۰ درصد اعمال می‌شود. مبنای محاسبه مالیات، ارزش کالا به‌علاوه حقوق گمرکی و هزینه حمل تا مرز صربستان است.

۹. حمل‌ونقل و ترخیص

رایج‌ترین مسیر حمل کالا از ایران به صربستان مسیر زمینی از طریق ترکیه و بلغارستان است. حمل دریایی از طریق بنادر ترکیه یا یونان و سپس حمل زمینی نیز امکان‌پذیر است. برای کالاهای سبک و با ارزش بالا، حمل هوایی گزینه مناسبی است. پس از ورود کالا به گمرک صربستان، اظهارنامه گمرکی تنظیم و پس از پرداخت حقوق و مالیات و ارائه مجوزها، کالا ترخیص می‌شود.

۱۰. کالاهای دارای مزیت صادراتی ایران

محصولاتی مانند خشکبار، خرما، محصولات پتروشیمی و شیمیایی، قیر، مصالح ساختمانی، برخی محصولات غذایی فرآوری‌شده، فرش و صنایع‌دستی از جمله کالاهایی هستند که امکان حضور در بازار صربستان را دارند، مشروط به رعایت استانداردها و قیمت‌گذاری رقابتی.

۱۱. ریسک‌ها و توصیه‌های کلیدی

مهم‌ترین ریسک‌های صادرات به صربستان شامل مشکلات نقل‌وانتقال پول، عدم تطابق استاندارد، انتخاب نادرست کد تعرفه و ضعف در برچسب‌گذاری است. توصیه می‌شود صادرکنندگان ایرانی پیش از ارسال کالا از مشاوره گمرکی، حقوقی و فنی استفاده کنند و از ظرفیت‌های سفارت جمهوری اسلامی ایران و رایزن تجاری در بلگراد بهره بگیرند.

 

۱۲. جمع‌بندی

صادرات به صربستان برای صادرکنندگان ایرانی امکان‌پذیر و دارای ظرفیت توسعه است، اما نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، شناخت کامل مقررات و رعایت جزئیات فنی است. موفقیت در این بازار بیش از هر چیز به آماده‌سازی درست اسناد، انطباق با استانداردها و انتخاب شریک تجاری مطمئن وابسته است.